In de zorg wordt databeschikbaarheid steeds belangrijker: gegevens zijn beschikbaar vanaf de bron en herbruikbaar voor beleid, kwaliteit en onderzoek. KIK-V, het landelijke afsprakenstelsel in de verpleegzorg, helpt daarbij: het stelt gegevens op een gestandaardiseerde manier beschikbaar voor hergebruik. Op regionaal niveau werken organisaties samen in datawerkplaatsen, waar zij gezamenlijk gegevens over zorg en gezondheid delen en analyseren om regionale vragen te beantwoorden.
Onderzoeksvraag
De centrale onderzoeksvraag was:
“Hoe kan er gebruikmakend van KIK-V elementen, zoals de modelgegevensset en het KIK-V-datastation, een herbruikbare uitwisseling voor secundair gebruik worden gerealiseerd tussen zorgaanbieders in de verpleegzorg en andere zorgaanbieders binnen een datasamenwerking?“
Voor de gekozen use case zijn vervolgens drie analysevragen uitgewerkt:
- Welke randvoorwaarden zijn van toepassing voor het operationaliseren van een herbruikbare uitwisseling van de betreffende use case? (o.a. governance en beheer)
- Welke use cases worden door zorgaanbieders in een datawerkplaats relevant geacht voor herbruikbare gegevensuitwisseling voor secundair gebruik? Welke use case sluit het beste aan op de bestaande elementen van de KIK-V werkwijze en leent zich daarmee voor nadere uitwerking en beproeving?
- Welke functionele en technische uitwerking voorziet in het operationaliseren van de use case voor zorgaanbieders in de verpleegzorg?
Gebruikte data
Voor de verpleegzorg, huisartsenzorg en medisch-specialistische zorg is de klasse ZorgEnVerpleegProces uit de KIK-V-ontologie gemodelleerd. Voor de beproeving zijn onder andere persoonskenmerken, zorgzwaarte, leveringsvorm en de begin- en einddatum van het zorgproces opgenomen. De ontologie biedt daarnaast mogelijkheden voor onder meer ICPC-coderingen voor huisartsenzorg en DBC-coderingen voor medisch-specialistische zorg; deze zijn in deze beproeving niet meegenomen.
De technische beproeving is uitgevoerd met testdata. De VVT-gegevens zijn via een KIK-V-datastation beschikbaar gesteld. De gegevens voor huisartsenzorg en medisch-specialistische zorg zijn als dummy-data rechtstreeks in de analyseomgeving geplaatst; het beschikbaar stellen van deze gegevens via een datastation viel buiten de scope van de beproeving.
Betrokken organisaties
De beproeving is uitgevoerd binnen twee regionale datawerkplaatsen:
- GERDA (Achterhoek)
- Anders Werken in de Zorg (Midden- en West-Brabant)
Methode en techniek
Het regionaal uitwisselprofiel is beproefd met twee leveranciers van een KIK-V-datastation en één leverancier van een datawerkplaats. Daarbij is onderzocht of gegevens die volgens de KIK-V-werkwijze beschikbaar zijn gemaakt, ook kunnen worden gebruikt voor regionale analyses.
De beproeving is uitgevoerd in vijf stappen:
- Brondata beschikbaar.
- Brondata gemodelleerd (op basis van de ontologie).
- Gemodelleerde brondata beschikbaar in het datastation.
- Data samenvoegen en analyseren.
- Uitkomsten visualiseren
Figuur 1. Technische uitwerking van de beproeving: van brondata via de datastations naar de gecombineerde analyse en visualisatie.
Belangrijkste inzichten
Op basis van de resultaten zijn de volgende vervolgstappen aan te bevelen.
- Hergebruik KIK-V-data in datawerkplaatsen
Deze beproeving laat zien dat het mogelijk is om KIK-V-data te hergebruiken in een datawerkplaats. De aanbeveling aan datawerkplaatsen is om daar actief werk van te maken. Daarbij geldt: landelijke definities hebben de voorkeur boven regionale definities.
- Werk eerst één regionaal uitwisselprofiel diepgaand uit
Richt de verdere ontwikkeling op één inhoudelijk uitwisselprofiel, zodat het in de diepte goed uitgewerkt kan worden, in plaats van veel thema’s tegelijk aan te pakken en elk te weinig uit te werken. Onderzoek daarbij ook de mogelijkheid om (organisatorische) capaciteit te modelleren. Daar is in de regio’s veel belangstelling voor, maar binnen de scope van deze beproeving was het niet mogelijk om verder uit te werken.
- Draag zorg voor inrichting governance en beheer
De governance en het beheer van regionale uitwisselprofielen moeten worden ingericht, parallel aan de verdere ontwikkeling. Een splitsing tussen een houder en een beheerder is daarbij wenselijk. Bovenregionaal is er nog geen gestandaardiseerd samenwerkingsverband; voorlopig zou Datawerkplaats.net als veld-initiatief deze rol op zich kunnen nemen.
- Verken de samenhang met internationale ontwikkeling (EHDS)
De EHDS richt zich op dit moment vooral op individuele zorginstellingen en het beschikbaar stellen van gegevens. Om het regionaal uitwisselprofiel goed te positioneren, is het relevant om twee dingen te onderzoeken: de relatie tussen de Health Data Access Body (HDAB) en de regio’s, en de manier waarop andere Europese landen de eisen van de EHDS vertalen naar de regio.
- Advies voor regio’s met interesse in het regionaal uitwisselprofiel
Datawerkplaats.net deelt proactief de resultaten van deze beproeving met de bij haar aangesloten partijen. Als er regio’s gebruik willen maken van dit regionaal uitwisselprofiel fungeert datawerkplaats.net als coördinerende partij.
Regio’s die nog geen gebruik maken van KIK-V of Datawerkplaatsen kunnen zich aansluiten bij een bovenregionale samenwerkingsverband zoals Datawerkplaats.net. Zo’n samenwerkingsverband kan gebruikt worden om te verkennen op welke wijze in de regio gestart kan worden op basis van de ervaring van andere regio’s en organisaties.
Bronnen
Wordt nog aangevuld.
Contactpersoon: Ilona Oude Nijhuis | ilonaoudenijhuis@room-to.nl
Datasamenwerking/Organisatie(s): GERDA (Gezondheidsdata Regio Achterhoek)
Titel: Hergebruik KIK-V voor regionale bevragingen